Dừng việc ép trẻ nhường và bài học về sự chờ đợi

Không ít cha mẹ rơi vào tình huống khó xử khi 2 đứa trẻ đang chơi, mà có 1 bé đòi chơi đồ chơi của bé còn lại, nhưng bé kia lại không chịu mà bé đòi lại khăng khăng đòi bằng được. Vậy, nếu bạn gặp tình huống này, bạn sẽ chọn cách nào sau đây để dàn xếp:

  1. Nói bé lớn hơn: “thôi con nhường em nhé” và lấy đồ chơi cho bé nhỏ hơn.
  2. Dụ lấy món đồ chơi của bé này để cho bé kia và cho bé này 1 món đồ chơi khác.
  3. Cất món đồ chơi và không cho bé nào được chơi, để 2 bé quên và chơi món khác.
  4. Nói với bé đang đòi là không được, đồ chơi là của bé này, yêu cầu phải chọn món khác.

Phần lớn cha mẹ chúng ta sẽ chọn 1 trong 4 cách trên, nhưng thực tế rằng: cả 4 cách trên trẻ vẫn không hiểu vai trò thực của trẻ trong tình huống này, vấn đề có thể được dàn xếp tạm thời, nhưng vẫn tiếp diễn và trẻ vẫn không nhận được bài học giáo dục về “tương tác hành vi”.

Khái niệm nhường/chia sẻ ở trẻ là zero nếu bạ không dạy

Mọi đứa trẻ chưa nhận thức được sự tồn tại của khái niệm nhường hay chia sẻ tình thương, đồ vật, khoảnh khắc hay món đồ trẻ yêu thích. Đây là hành vi học được. Do đó, việc bạn cố ép hoặc cố năn nỉ kiểu như” Thôi nhường em/bạn đi con, mẹ mua/ lấy cái khác cho con nhé!” là không ý nghĩa với trẻ. Hơn nữa, dù bạn có giải thích “cái này là của bạn, con có thể chọn cái khác” cũng không thể làm trẻ hiểu.

Với trẻ, những thứ tồn tại tại thời điểm trẻ đang chơi/thưởng thức là được đánh dấu là “hiện diện”. Sự hiện diện này sẽ đi kèm với cảm xúc trẻ có như vui, lạ, hạnh phúc. Nếu sự hiện diện này mất đi, trẻ cần phải đi tìm. Nếu hiện diện nằm ở trẻ khác thì trẻ sẽ lấy lại. Tuy nhiên, sự hiện diện luôn có tính tạm thời.

Sự hiện diện ở đây có thể là món đồ chơi trẻ đang chơi, là khoảnh khắc được bạn yêu thương, là 1 trò chơi nào trẻ đang tham gia. Khi đó, việc 1 trẻ khác hoặc em của trẻ lấy đi sự hiện diện này thì việc trẻ đi tìm hoặc dành lại là điều dễ hiểu.

Làm sao dạy trẻ sự chia sẻ, không phải ép trẻ chia sẻ

Sự chia sẻ là sự luân chuyển của sự hiện diện giữa 2 bé đến khi trẻ nhận ra là không mất đi. Dĩ nhiên, khi đó cảm xúc sẽ đi theo sự hiện diện đó ở cả hai bé. Càng nhiều sự chia sẻ thì trẻ càng học được hành vi biết chia sẻ. Khi trẻ học được hành vi biết chia sẻ thì trẻ sẽ hiểu sự cảm thông. Khi đó, trẻ luôn có sự cảm thông. Đó là cách giáo dục.

Day tre biet chia se khong phai ep tre chia sẻ
Day tre biet chia se khong phai ep tre chia sẻ

Ngược lại, sự ép trẻ nhường là cách buộc trẻ từ bỏ “sự hiện diện” và cảm xúc cũng mất theo. Sự hiện diện chỉ tồn tại ở 1 trong hai bé, và cảm xúc cũng chỉ có ở 1 trong hai bé. Giống như cách bạn hay nói “con lớn rồi nhường em nhé con!”, thực tế, trẻ không chỉ không hiểu khái niệm nhường này, mà còn có thể mang 1 cảm xúc tiêu cực khác như buồn/hụt hẫng khi sự hiện diện mất đi, thay vì vui thích trước đó. Đó là cách không giáo dục.

Vậy, để giáo dục trẻ sự chia sẻ, cha mẹ nên làm gì với tình huống được đặt ra ban đầu? Cách tốt nhất được khuyên không phải là 1 trong 4 cách ở trên bởi vì không cách nào giúp cả hai bé nhận ra sự chia sẻ khi cần có đồng thời cả sự hiện diện và cảm xúc gắn liền.

Theo GS. Byron T, ĐH University College London chia sẻ: Bạn có thể giúp trẻ học được sự chia sẻ khi bạn chọn thời điểm vào cuộc thông minh-khi 2 bé chỉ mới bắt đầu có tranh cãi về sự hiện diện. Đừng vào sớm quá và cũng đừng đợi 2 bé cắn/đánh nhau đến khóc bởi vì khi đó có cảm xúc khác xen vào thay vì chỉ có cảm xúc thích sự hiện diện.

Sau đó, hãy bắt đầu với bài học về “cách đợi”. Nghĩa là, bạn nói lớn: Nào, hai con im lặng nào, chúng ta chơi cái này cùng nhau được không.

Bạn nói bé đang cầm món đồ chơi: Tom, con đưa món đồ chơi sang tay mẹ nhé! Bạn dùng hai tay nhận món đồ từ tay bé và nói: “Được rồi, mẹ nhận món đồ của con rồi nhé, mẹ đang cầm đây, con có thấy không, con có thể sờ nó bây giờ”.

Bạn quay sang bé đòi món đồ chơi và nói “Tim, mẹ đưa con cầm món đồ này nhé! con đưa 2 tay ra nào”, bạn dùng hai tay đặt món đồ vào tay Tim và nói: ‘được rồi, món đồ ở tay Tim rồi, mẹ sờ nó nhé, Tom con sờ nó không?”.

Sau đó, bạn nói “Tom, con nhận món đồ nhé, Tim ơi con dùng 2 tay đưa món đồ cho Tom giúp mẹ nhé!”. Khi Tom nhận món đồ, bạn nói tiếp “Mẹ có thể sờ nó và Tim con có muốn sờ nó không?”. Thế, là bạn cứ lập lại 1-3 lần nữa.

Đó là bài học về “cách đợi”. Bài học này có thể áp dụng bất kì lúc nào có mâu thuẫn. Trong lúc áp dụng, có bé nào dành, thì bạn lại lấy lại và giữ để cho 2 bé cùng chạm.

Bài học về “cách đợi” này cũng có thể dạy trẻ trong những sinh hoạt đời sống hằng ngày như đi siêu thị, nhà sách. Khi trẻ chạy đến quầy đồ chơi và có bạn cầm món đồ chơi trẻ muốn, hãy nói: “Tim này, đợi 1 tí con!” hãy cho trẻ thời gian đợi, lúc đợi, sự hiện diện và cảm xúc gắn liền vẫn không mất đi. Khi ra tính tiền, bạn cũng xếp hàng đợi đến lượt và không quên nói trẻ “chúng ta đợi 1 chút để đến lượt nhé!”

Càng học được bài học về biết chờ đợi, trẻ càng nhận ra sự chia sẻ là không mất đi. Dĩ nhiên, cảm xúc hạnh phúc cũng không mất đi khi chia sẻ, chỉ là “đợi” cho đến lượt. Việc này sẽ giúp ích cho trẻ rất nhiều về bài học vị tha và nhân ái.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Càng cấm, tội lại càng muốn tự do

Càng cấm, tội lại càng muốn tự do – Bác sĩ Anh Nguyen

Sáng nay tôi vô tình nghe được câu chuyện giữa người mẹ và cậu bé tầm 4 tuổi. Mẹ cậu bảo: “Đừng ăn mì gói...

Tại sao trẻ hay từ chối thức ăn của bạn và cách khắc phục

Tại sao trẻ hay từ chối thức ăn của bạn và cách khắc phục

Một trong những vấn đề băn khoăn của cha mẹ khi cho trẻ ăn: dường như trẻ không hứng thú với thức ăn, thường quay...

Câu hỏi về giấc của của bé

Câu hỏi về giấc của của bé – BS Anh Nguyen

Giấc ngủ cũng đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của bé.Chính vì vậy, việc tập cho bé một thói quen tốt,...

Cách thêm năng lượng vào bữa ăn hằng ngày ở trẻ biếng ăn

Cách thêm năng lượng vào bữa ăn hằng ngày ở trẻ biếng ăn – Bác sĩ Anh Nguyen

Các bé biếng ăn thường có sự kén chọn loại thức ăn hoặc ăn 1 lượng rất ít. KHI NÀO: Các bé biếng ăn thường sau...

Bác sĩ Anh Nguyen chia sẻ - Cắt tóc máu cho trẻ

Bác sĩ Anh Nguyen chia sẻ – Cắt tóc máu cho trẻ

Gần đây tôi nhận được một số quan tâm của bậc cha mẹ về việc cắt tóc cho trẻ sơ sinh. Nhiều bạn quan niệm...

Ẩn

Đái đường tuýp 1 là nặng hay nhẹ? Biến chứng bệnh có nguy hiểm không?

Đau vùng thượng vị là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị toàn diện

12 Phương pháp điều trị đau vùng thượng vị tại nhà an toàn kết quả

Đau thượng vị khi mang bầu: Nguyên nhân và phương pháp chữa an toàn nhất hiện nay

Mang thai tháng 10: Tất cả những thay đổi về cơ thể và tâm lý mẹ cần biết

38 dấu hiệu và 21 mẹo giúp các mẹ xả stress trong thời kỳ nuôi con

Khi nào bé cần ăn dặm – Ăn như thế nào là đúng khoa học giúp con phát triển tốt

Câu hỏi về giấc của của bé – BS Anh Nguyen

Dấu hiệu tiêu chảy ở trẻ sơ sinh mẹ cần biết để xử lý kịp thời

Tư vấn cách lựa chọn thực đơn ăn dặm kiểu Nhât cho bé 5 tháng

Bác sĩ tư vấn giúp bé 1 tuổi bị nôn trớ phải làm sao?

Mẹ Nấm chia sẻ 16 thực đơn ăn dặm cho bé 7 tháng tuổi giúp ăn ngon, ngủ ngoan

4 món ăn đơn giản cho bé 7 tháng tuổi ăn dặm mẹ nê bỏ túi cho con

7 Thực đơn ăn dặm kiểu Nhật cho bé 7-9 tháng tuổi với các loại cá

Trẻ bị rôm sảy ở trán: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị

Trẻ bị sốt đi ngoài cha mẹ cần làm gì

4 món cháo yến mạch ăn dặm cho bé 7 tháng tuổi mẹ không nên bỏ qua

Thực đơn Ăn dặm cho bé 6 tháng trở lên bằng cháo cá trắm

Mẹ chớ chủ quan khi bị mất sữa một bên và cần chữa trị ngay

Bé bị vàng da chiếu đèn bao lâu cha mẹ cần biết giúp con hết bệnh