Ăn dặm truyền thống và những điều các mẹ cần lưu ý

0
2035

Phương pháp ăn dặm truyền thống luôn được các bà mẹ tin dùng và sử dụng. FamilyAZ.net  sẽ giúp bạn tìm ra sự hữu ích, tiện lợi, của phương pháp ăn dặm truyền thống, bé khỏe mẹ an tâm.

Ăn dặm truyền thống tiện lợi cho mẹ -an toàn cho bé

Tìm hiểu về ăn dặm truyền thống

“Nuôi con trong độ tuổi ăn dặm của các mẹ”, chủ đề này luôn được quan tâm và chưa bao giờ là hết “nóng”. Câu hỏi được đặt ra là ăn dặm kiểu nào? Cho con ăn như thế nào là an toàn, đúng cách?

Trong khi đó có rất nhiều kiểu ăn dặm. Ăn dặm truyền thông? Ăn dặm kiểu Nhật? Ăn dặm kiểu Tây (Baby Lead Weaning)? – Biết lựa chọn cái nào bây giờ? đây luôn là các câu hỏi luôn được đặt ra trong đầu các bà mẹ bỉm sữa.đặc biệt là các bà mẹ trẻ thiếu kinh nghiệm nuôi con.

Nếu để ý kĩ thì mọi người có thể thấy: các tài liệu về Ăn dặm kiểu Nhật (ADKN) có nhiều nhất, kế đó là Baby Lead Weaning (BLW), trong khi đó tài liệu về Ăn dặm truyền thống (ADTT) thì lại không có mấy.

Các bà mẹ trẻ hiện tại 10 người thì đến 8, 9 người đều chê ADTT: nào là nhồi nhét, nào là xay thức ăn nát bét rồi quấy trộn vào trông như cám lợn, nào là làm cho chức năng nhai của trẻ chậm phát triển, nào là nuông chiều con vì nhồi ăn nên cứ phải cho xem hết TV rồi đến Ipad, nào là không tộn trọng trẻ, nào là đi ăn rong…

Mình thấy những quan niệm như vậy của các mẹ về ADTT rất sai lầm.ăn dặm truyền thống rất dễ nấu không mất nhiều thời gian công đoạn chuẩn bị… tiết kiệm được khá nhiều thời gian.

Không có một tài liệu hướng dẫn nào nói rằng ADTT thì phải đi rong, phải cho xem TV hay phải nhồi nhét hết cả. Tất cả là tâm lí của những ông bố bà mẹ: muốn con ăn nhiều, ăn nhiều thì chắc bụng, ăn nhiều thì lâu đói, ăn nhiều thì bla bla bla. Hay nói tóm lại, đổ lỗi cho ADTT không tân tiến, không hiện đại, cổ hủ lạc hậu – LÀ VÔ CÙNG SAI LẦM.

Tất nhiên, nếu các mẹ muốn học hỏi cách thức ăn dặm của các nước khác, thì chẳng có gì sai hết cả. Quan trọng là trẻ hấp thụ tốt, ăn uống ngon lành, phát triển đầy đủ – thì không tội gì mà lại không cho ăn dặm. con ăn dặm theo bất kỳ phương pháp nào đều tốt. Bởi quan trọng là mẹ biết cách chọn lựa thực phẩm đảm bảo an toàn cho sức khỏe của con, đảm bảo chất dinh dưỡng khi chế biến, đảm bảo sự tươi ngon khi lưu trữ thực phẩm. Và quan trọng hơn hết, là mẹ biết khéo léo các loại thực phẩm với nhau để tạo nên món ăn vô cùng hấp dẫn từ màu sắc đến mùi vị, giúp con ăn ngon hơn.

Xem thêm >> So sánh ưu và khuyết điểm của 3 phương pháp ăn dặm cho bé

Đối với các bạn ở trong trường hợp:

  1. Bé lười ăn sữa (phải đổ thìa khi ăn – như con nhà mình, và mỗi lần đổ thìa bé cũng không ăn được nhiều)
  2. Sữa mẹ ít (khoảng 8 tháng trở ra là mình thấy sữa mẹ của mình đã vơi đi nhiều lắm rồi, bé có bú thì cũng chỉ là “mút mát” cho đỡ thèm ti mẹ hoặc giải khát thôi).
  3. Bé còi xương, suy dinh dưỡng, hay nôn trớ…

Thì thành thực khuyên là các bạn nên cân nhắc để cho con ADTT. Hoặc, cho con ADTT và kết hợp với ADKN và BLW (tức là thay đổi độ thô nhanh hơn chứ không chậm như ADTT và thi thoảng thì cũng cho bé bốc bả thức ăn tự đút vào miệng).

Nguyên tắc đầu tiên khi cho con ăn dặm của một vài bà mẹ đó là “không ép con ăn, con không ăn là dừng ngay”. Các mẹ tin rằng khi con muốn ăn tự khắc con sẽ ăn rất ngon miệng. Ngoài ra các bà mẹ này cũng đặt ra tiêu chí: “không bế rong, không ti vi, không điện thoại, không chuyện trò trong giờ ăn”. Tất nhiên “ăn dặm mang đúng nghĩa của ăn dặm, thức ăn của bé vẫn chủ yếu là sữa mẹ”.

Về bí quyết để con ngon miệng, có mẹ chia sẻ chia sẻ “cứ đổi bữa, đổi món cho con, tham khảo nhiều thực đơn trên mạng, sách hướng dẫn ăn dặm là bé sẽ hợp tác tốt.

bột cá hồi rau mùng tơi

bột cá hồi rau mùng tơi

Ăn dặm kiểu truyền thống thường là:

Thức ăn nghiền nhuyễn:

  • Nấu hoặc trộn chung với nhau,
  • Thường cho bé ăn quá nhiều chất đạm, béo trong giai đoạn đầu tập ăn (như nước xương ninh, thịt cua, cá ngay từ khi bé tập ăn giai đoạn 5-6 tháng).
  • Không phân biệt những loại thức ăn và độ thô chế biến thức ăn cho từng giai đoạn.
  • Ăn với số lượng lớn (1 bát hoặc 1 đĩa bột),
  • Khi ăn bế bé ép ăn hoặc đi rong.

Ưu điểm:

  • Bé có thể ăn với số lượng nhiều ngay từ những ngày đầu tập ăn, bé có thể tăng cân tốt khi mới tập ăn.
  • Và đặc biệt gần như dễ được sự chấp nhận và ủng hộ của gia đình (nhất là các bà).

Nhược điểm:

  • Bé không được tập ăn thô để tạo phản xạ nhai và nuốt cho bé ở các giai đoạn khác nhau.
  • Thói quen các mẹ thường cho bé vừa ăn vừa xem phim, ipap, đi rong…

Khi cho bé ăn dặm các mẹ có thể chú ý đến các giai đoạn:

Giai đoạn 1: bé với thức ăn

Ở giai đoạn này, không nhất thiết phải cho trẻ ăn thô với thức ăn băm hoặc xay nhuyễn. Giai đoạn 1 của ADKN thức ăn cũng đc ninh chín kĩ sau đó lọc qua rây, tạo thành hỗn hợp sền sệt và đặc.

Nếu cho con ADTT thì trong giai đoạn này bạn nên sắm 2 thứ:

Bột ăn dặm bán sẵn: có nhiều loại bột bán sẵn cho bạn lựa chọn, ví dụ như bột Hipp vị chuối đào – rất thơm và ngậy.

Bột ăn dặm hipp

Các mẹ có thể luộc thịt lợn lấy nước ngọt, sau đó trộn với bột – hoặc như công thức là pha sữa trộn với bột ra hỗn hợp sền sệt vừa đủ (không nên đặc quá như trong ảnh ngoài bao bì ngay từ đầu, vì ăn như vậy bé dễ “bứ” và nghẹn, cứ từ từ tăng độ đặc lên là đc).

Ở thời gian đầu này nên tập cho bé ăn dần dần, mức độ vừa đủ là khoảng 150 – 200ml/lần ăn (cái này với bé siêu biếng ăn). Sau đó tăng dần lên đến khoảng 300 – 400ml/lần ăn là vừa.

Rây lọc hoặc máy xay cầm tay: tùy nhu cầu của bạn thích sử dụng cái này.

Nguyên tắc khi sử dụng đó là bạn luộc thịt, rau lên sau đó lọc qua rây hoặc xay với máy xay cầm tay (nhớ là chỉ cần đổ một ít nước luộc vào thôi nhé).

Nếu như cách trên với bột Hipp là cách nấu bột ngọt, thì đây là cách nấu bột mặn.

Khi nấu như thế này thì xay bột gạo ra, sau đó cho bột vào với nước dùng là nước luộc thịt, rau (thường thịt mua ở chợ về mình luộc sơ qua một lần cho chắc ,sôi cái bắc bếp ra đổ nước đi ngay), dùng đũa khuấy đều lên.Ở bước này, lưu ý là nếu nước càng nóng thì bột càng dễ vón cục do đó nếu cho bột vào lúc nước còn nóng thì phải vừa cho bột vừa khuấy, hoặc để nước ấm vừa thì hẵng cho bột vào.

Khi khuấy bột bạn nên nhớ nguyên tắc: lỏng – đặc – lỏng – đặc. Bột phải sau 2-3 lần lỏng – đặc như vậy thì mới gọi là chín. Đổ bột ra bát không còn bột dính lại nơi thành hay đáy nồi. Cho thêm 1 thìa cà phê dầu ăn, 1/2 thìa cà phê nước mắm. Vậy là bạn đã làm đc một bát bột với đủ 4 nhóm: tinh bột – xơ – đạm – béo theo đúng yêu cầu của Viện Dinh dưỡng.

Có 3 điểm cần lưu ý khi nấu bột mặn cho bé:

Lượng thức ăn để quấy bột:

  • 200ml nước
  • 10g thịt/ rau, trứng lấy 1/2 lòng đỏ – bỏ lòng trắng không dùng (ăn lòng trắng đầy bụng khó tiêu)
  • 1 thìa cà phê dầu ăn (chỉ cho dầu ăn khi đã bắc bột ra khỏi bếp)
  • 1/2 thìa cà phê nước mắm – nêm nhạt thôi vì bé ăn mặn ngay từ đầu không tốt

Khi bé lớn hơn thì lượng cũng thay đổi, tăng thêm thịt/rau và quấy đặc hơn.

Nên chú ý: khi kết hợp thịt với rau. Ví dụ như mình thì thịt lợn hay cho bé ăn với bí đỏ, cá với rau cải xanh, thịt bò với giá hoặc khoai tây, tôm với rau ngot hoặc rau mồng tơi, thịt gà với su hào. Thời điểm này bé làm quen với thức ăn nên cho bé ăn những thứ “lành dạ”. Đừng ham cho bé ăn những món kiểu như cua đồng hay ốc vì dễ bị rối loạn tiêu hóa.

Giai đoạn 2: Tăng độ đậm đặc của thức ăn, chuyển sang ăn cháo – Bố mẹ ăn gì con ăn nấy (Khoảng 2m, bé từ 7-9m)

Thời gian đầu nên đổi 3 bữa bột/ngày thành 1 bữa cháo – 2 bữa bột/ngày.

Cháo nấu như bình thường, sau đó thì dùng đũa đánh đều để hạt cháo vỡ ra. Đừng nên cho bé ăn cháo nguyên hạt ngay. Ban đầu cháo cũng nên nấu vừa phải, sau đó mới tăng độ đậm đặc lên.

Lượng thực phẩm để nấu một bát cháo:

  • 250ml nước
  • 40g thịt/rau
  • 1 thìa cà phê dầu ăn
  • 1/2 thìa cà phê nước mắm

Bé ở giai đoạn này có thể ăn sam sưa hơn nên một số món như nội dạng như óc, tim lợn bé đã có thể ăn đc. Khi nấu với các món này thì có thể nấu cùng các loại củ như su hào, cà rốt hoặc khoai tây, khoai lang, các loại rau cải.

Đồ ăn không nhất thiết phải xay nhuyễn ra với máy xay cầm tay, có thể băm nhỏ với dao thớt là được rồi.

Giai đoạn này các bé thường hay mọc răng – cực kì quấy và biếng ăn. Do đó các mẹ lưu ý không nên ép bé ăn nếu bé không thích.

Giai đoạn 3: ăn cháo nguyên hạt, làm quen với cơm- coi bé là một thành viên của gia đình (9m-12m)

Nguyên tắc cho bé ăn dặm đó là coi bé như một thành viên trong bữa ăn gia đình. Vào giờ ăn cơm của cả nhà, bạn có thể cho bé ngồi ăn cùng, bạn ăn gì thì gắp cho bé ăn cái đấy nhưng lượng ít hơn và miếng nhỏ hơn. Tất nhiên là bé ăn chả đc bao nhiêu đâu, nhưng rất thích thú với việc lách cách bát đũa, màu sắc của đồ ăn. Bé ở giai đoạn này đã tập cầm thìa đc.

Công thức nấu cháo như ở giai đoạn 2, tăng lượng lên một tẹo tùy nhu cầu ăn của bé. Đặc biệt, ở giai đoạn này bé đã có khoảng từ 6-8 cái răng nên có thể nhai được cơm. Nên tập cho bé ăn cơm từ bây giờ, trước mắt là ăn khoảng 1-2 thìa cơm bé trộn cùng với thịt băm hoặc dầm với nước canh kiểu canh cá cải, canh thịt khoai v.v.. Mùa hè để thanh mát thì dằm cơm với nước luộc rau cho bé ăn cũng đc.

Khả năng nôn trớ trong lúc ăn ở giai đoạn này cũng giảm đi đáng kể, cháo nên nấu đặc hoặc thậm chí với những bé “bạo nhai”, “bạo nuốt” thì cho bé ăn cơm nát cũng đc. Lý tưởng để nấu cơm nát bạn có thể mua gạo của Nhật – bán trong các siêu thị Nhật, dẻo thơm và dễ nấu cơm nát hơn gạo Việt.

Gạo lức nhật

Giai đoạn 4 tập cho bé ăn cơm (12m trở lên)

Trước mỗi bữa cháo  buổi trưa và tối,cho bé ăn khoảng 1/3 bát cơm chan canh hoặc trộn thịt băm. Cơm nấu nguyên hạt, dùng thìa nghiền, không cần phải nấu cơm nát. Để bé tự xúc hoặc nhờ mẹ trợ giúp khi cần.

Sau khi ăn xong cơm bé sẽ ăn khoảng 1/2 tô cháo (khoảng 300ml cháo) tùy nhu cầu của bé. Bé không ăn, phản đối đến 3 lần hoặc nhè thức ăn ra là dừng, không ăn nữa.

Mỗi bữa sữa bé ăn đc khoảng 120 – 160ml sữa .

Sữa non

sữa non

Mặt khác,Ăn dặm truyền thống cũng có nhiều cách để chế biến. Mỗi cách nấu cháo hay luộc rau, xào thịt, cá, tôm đều được thực hiện với các bước khác nhau tùy vào điều kiện kinh tế, thời gian của các mẹ dành cho bé yêu nhà mình.

Thực đơn ăn dặm cho bé theo kiểu truyền thống có thể là quá trình chế biến phức tạp hay đơn giản tùy theo các mẹ. Nếu mẹ quá bận rộn, không đủ điều kiện về kinh tế và thời gian nhiều, các mẹ thường cho thịt hay cá nấu chung với cháo rồi cho vào máy xoay nhuyễn, sau đó đút cho bé ăn. Còn nếu mẹ có thời gian chăm chút hơn cho bé, điều kiện kinh tế của gia đình cũng khá hơn thì lúc bấy giờ thực đơn ăn dặm theo kiểu truyền thống không còn đơn giản và dễ thực hiện như chúng ta đã đề cập đến.

  • Thứ 1: cháo mẹ nấu cũng phải có chừng mực hơn, khi xoay nhuyễn cháo cũng nên chia theo cấp độ tháng tuổi để giúp bé cải thiện tốt hơn về khả năng ăn thô của mình.

Cháo thịt băm

cháo thịt băm

  • Thứ 2: rau củ cũng phải đảm bảo có mặt đầy đủ, mẹ phải chọn các loại rau có đầy đủ vitamin, dễ ăn và chọn lọc lại chỉ nên cho ăn thành phần nào, khi luộc phải nên luộc như thế nào, có nên cho thêm gia vị nào nữa hay không và gia vị đó có ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của bé hay không.

Rau củ quả

rau củ quả

  • Thứ 3: đối với thịt, cá, tôm cũng phải được chế biến đúng cách, khi luộc hay xào sơ có nên cho thêm loại gia vị nào nữa hay không. Có nhiều lời khuyên cho mẹ, đối với cá, tôm mẹ nên dùng tay bóp nát để tập cho bé có khả năng ăn thô chứ không nên tất cả đều bỏ vào máy và cứ xoay nhuyễn, như thế thì có thể làm mất đi chất bổ dưỡng của thực phẩm mà bé ăn dặm cũng trở nên dễ ngán, dẫn đến cảm giác không muốn ăn, hay bỏ bữa.

Thực đơn ăn dặm kiểu truyền thống cho bé đã được nhiều mẹ áp dụng và thật sự mang lại hiệu quả cao. Nhưng trên thực tế, thực đơn này vẫn tồn tại khuyết điểm đó là giảm khả năng ăn thô của bé, tạo cho bé có cảm giác biếng nhai nhưng bù lại dạ dày của bé không làm việc quá tải và bé không bị khó tiêu sau khi ăn no.

Xem thêm >> Thực đơn ăn dặm cho bé đủ 4 nhóm dinh dưỡng

Hãy tham khảo và lưu lại các kinh nghiệm chia sẻ để có thể có chọn lựa được những cách ăn dặm tốt nhất cho bé. Hãy là những bà mẹ thông thái để bé khỏe hay ăn chóng lớn nhé.vào FamilyAZ để có thêm nhiều kiến thức hơn nhé.